Ưu tiên giải quyết án bằng công nghệ trực tuyến trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19
Thứ Ba, 01/06/2021 21:27

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, TAND TPHCM đã tăng cường áp dụng hình thức giải quyết trực tuyến đối với các vụ án hành chính. Đây là hình thức đang được thí điểm để vừa tận dụng được khoa học công nghệ vừa phát huy được nhiều ưu điểm khi dịch bệnh xảy ra.

3-w700-h525.jpg

Hình ảnh, âm thanh truyền dẫn tốt, việc trao đổi giữa các bên không bị hạn chế.

Trong gian phòng, một Thẩm phán, một thư ký, một máy tính, 2 màn hình tivi lớn, trên màn hình là các đương sự, tất cả đều nhìn thấy nhau. Người tiến hành tố tụng, các đương sự đang trao đổi rõ ràng từng câu, từng từ như đang trực tiếp mà không hề có chút vướng mắc… đó là những gì mà phóng viên ghi nhận tại buổi kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại trực tuyến trong vụ án hành chính do Tòa Hành chính thực hiện tại trụ sở TAND TPHCM vào sáng ngày 01/6/2021.

Buổi làm việc được tổ chức trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tại TPHCM đang diễn biến hết sức phức tạp. Toàn thành phố thực hiện giãn cách xã theo Chỉ thị 15, riêng quận Gò Vấp và phường Thạnh Lộc, Quận 12 giãn cách theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ.

Chỉ thị 15 yêu cầu người dân hạn chế tập trung đông người, hạn chế di chuyển nếu không cần thiết, tuyệt đối thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid-19 khi tiếp xúc… Chỉ thị 16 yêu cầu người dân không di chuyển ra khỏi địa bàn khi đã có biện pháp phong tỏa.

 Để đảm bảo các yêu cầu trên nếu Tòa vẫn tiến hành giải quyết vụ án theo quy trình truyền thống sẽ cực kỳ rủi ro. Tuy nhiên, giải quyết vụ án qua hình thức trực tuyến mà TAND TPHCM áp dụng như một giải pháp phá vỡ giới hạn về không gian, thời gian, vừa đảm bảo các yêu cầu xét xử lại bảo đảm tuyệt đối các yêu cầu phòng chống dịch Covid-19.

1..jpg

Ông Trương Thế Trọng - Chánh Tòa Hành chính TAND TPHCM

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Thế Trọng - Chánh Tòa Hành chính, TAND TPHCM cho biết, giải quyết án trực tuyến là đề án được Tòa Hành chính tham mưu lên TAND TPHCM và đã được TANDTC đồng ý cho thực hiện thí điểm ở Tòa án 2 cấp tại TPHCM. Từ ngày 1/1/2021, Tòa áp dụng giải quyết các vụ kiện trong các lĩnh vực đất đai, thuế, xây dựng, xử lý vi phạm hành chính... đã phát huy những ưu điểm đáng ghi nhận và đặc biệt ý nghĩa trong phòng chống dịch bệnh Covid-19.

Theo Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng, phía Tòa án thụ lý giải quyết được trang bị nền tảng kỹ thuật, việc này đã được TAND TPHCM trang bị và tập huấn xong. Phòng xử đặt tại trụ sở Tòa án cấp thành phố và quận, huyện. Yêu cầu có hệ thống màn hình, âm thanh kết nối trực tuyến thông qua mạng internet. Ngoài phương tiện hiện đại thì một yêu cầu bắt buộc là đường truyền internet phải mạnh, ổn định để đảm bảo âm thanh, hình ảnh chất lượng trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là trong vụ án hành chính người bị kiện gồm: cán bộ, cơ quan Nhà nước thì nền tảng kỹ thuật tốt, nhưng người khởi kiện thường là người dân ắt sẽ có hạn chế về kỹ thuật và hiểu biết mạng điện tử? Theo Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng, khi Tòa thụ lý vụ án, đương sự đã được hướng dẫn ngay từ đầu về phương thức giải quyết vụ án trực tuyến và các yêu cầu cần có. Đối với án hành chính, đương sự thường mời luật sư là người hiểu biết về kỹ thuật, hoặc nếu không có thì Tòa sẽ hỗ trợ người trợ giúp pháp lý miễn phí, nên băn khoăn này đã được khắc phục. Đương sự ở nơi xa nếu có phương tiện nền tảng kỹ thuật thì có thể chủ động tại nhà, còn không có thì có thể đến các tòa quận, huyện nơi đương sự cư ngụ để được hỗ trợ.

2-w700-h525.jpg

Thẩm phán và Thư ký làm việc với các đương sự thông qua màn hình

Một đặc điểm của việc giải quyết án trực tuyến là đương sự không trực tiếp đến Tòa nên phải ký biên bản trực tuyến và phải ký bằng chữ ký số. Theo Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng, chữ ký số được hiểu là dạng chữ ký của đương sự đăng ký tại Tòa khi Tòa thụ lý và được Tòa chấp nhận cấp thông qua dữ liệu trong USB, được cài đặt qua hệ thống máy tính. Chữ ký này được đương sự ký trên các văn bản, biên bản khi Tòa tổ chức buổi làm việc trực tuyến, giá trị pháp lý tương đương như chữ ký trên văn bản truyền thống.

Ông Trương Thế Trọng cho biết thêm, khi đã có nền tảng kỹ thuật, có mạng đủ tiêu chuẩn, có chữ ký số thì việc giải quyết vụ án vô cùng thuận lợi, không còn giới hạn về không gian và linh hoạt về thời gian. Bằng phương thức này, khi Tòa đã thông báo việc giải quyết thời gian nhất định, nếu đương sự đang đi du lịch ở một nơi nào đó, một nước nào đó họ cũng có thể tham gia. Còn đối với dịch bệnh Covid-19 thì càng phát huy ưu điểm tuyệt đối.

Dẫn chứng về vấn đề trên, ông Trương Thế Trọng cho hay, trong 2 ngày (31/5 và 01/6) khi TPHCM thực hiện giãn cách xã hội, Tòa Hành chính vẫn tiến hành giải quyết vụ án với đầy đủ thành phần và đương sự tham gia. Tòa đã tổ chức 7 phiên họp của 7 vụ án, kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại trực tuyến liên quan đến việc khởi kiện của người khởi kiện yêu cẩu: Hủy các quyết định hành chính về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; Hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng; Hủy quyết định giải quyết khiếu nại liên quan đến các vấn đề trên.

Các quyết định trên được ban hành bởi Chủ tich UBND, UBND các quận huyện, Chánh Thanh tra Sở (người bị kiện). Lưu ý, trong đó có 1 vụ có đương sự đang ở khu vực quận Gò Vấp (đang thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16). Tất cả 7 vụ án, đương sự đều tham gia trực tuyến tại nhà hoặc nơi làm việc. Trong 7 vụ, có 1 vụ người khởi kiện đồng ý rút đơn khởi kiện tại phiên họp trực tuyến sau khi đối thoại với người bị kiện vì hai bên thống nhất được thỏa thuận với nhau.

4-w700-h525.jpg

Biên bản buổi làm việc được ký bằng chữ ký số có giá trị như những biên bản truyền thống

Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng cũng đặt ra tình huống, với hình thức này, kể cả người bị tình nghi nhiễm Covid-19 bị phong tỏa tại nhà vẫn có thể ngồi đối diện trực tiếp trên màn hình làm việc với người tiến hành tố tụng và các đương sự khác. Do đó, kể cả tình tình huống xấu nhất, ngay trong tâm dịch, Tòa vẫn tiến hành làm việc, đương sự vẫn có thể tham gia và tiến độ giải quyết vụ án của Tòa vẫn đáp ứng, quyền lợi của đương sự vẫn đảm bảo.

“Không chỉ được áp dụng tối ưu trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 mà hy vọng hình thức trực tuyến sẽ áp dụng trong tương lai nhằm giảm thiểu nguy cơ án tồn đọng, cũng như khắc phục cơ sở phục vụ xét xử nếu bị hạn chế”, Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng nói.

Với hình thức giải quyết vụ án trực tuyến có nhiều ưu điểm như tiết kiệm thời gian, rút ngắn không gian, thu hẹp khoảng cách, bớt chi phí đi lại cho đương sự và đặc biệt là đảm bảo phòng chống dịch bệnh Covid-19. Tuy nhiên Chánh Tòa Hành chính Trương Thế Trọng cũng lưu ý một số hạn chế như: trục trặc về kỹ thuật, phương tiện và chất lượng mạng truyền dẫn, nguồn điện… nhưng theo ông, việc này sẽ được khắc phục nếu trước phiên giải quyết các bên chuẩn bị chủ động kỹ càng, chi tiết.

Văn Kỳ
Tag: TAND TPHCM , Tòa Hành chính , trực tuyến , covid-19