Giúp doanh nghiệp nhanh chóng vượt qua khó khăn trong đại dịch COVID-19
Thứ Ba, 07/12/2021 11:11

Đa số doanh nghiệp đều đồng tình quan điểm chống dịch và những quyết sách hỗ trợ các thành phần kinh tế sớm ổn định và phát triển. Tuy nhiên, vẫn rất cần những nỗ lực nhiều hơn, thực thi các chính sách hiệu quả và nhanh chóng hơn để việc chuyển sang trạng thái bình thường mới diễn ra đúng lộ trình.

Tinh thần đồng hành với doanh nghiệp

Đại dịch COVID-19 kéo dài 2 năm qua đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ đời sống, kinh tế-xã hội trên toàn cầu. Ở Việt Nam, hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bị đình trệ, thua lỗ, đời sống nhân dân gặp khó khăn… không ít doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động, đóng cửa, rút khỏi thị trường.

Với tinh thần đồng hành với doanh nghiệp, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời ban hành nhiều chính sách, đưa ra giải pháp hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân cũng đã nỗ lực thích ứng để duy trì sản xuất kinh doanh và việc làm cho người lao động. Ở những nơi, những thời điểm dịch bệnh chưa bị ảnh hưởng nhiều, các doanh nghiệp đã nhanh chóng ổn định sản xuất kinh doanh và ứng dụng các giải pháp, công nghệ số để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm; nhất là tập trung khai thác thị trường nội địa, nhanh nhạy nắm bắt cơ hội kinh doanh mới. Sự nỗ lực của cả chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp đã góp phần quan trọng duy trì tăng trưởng GDP dương  năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021 đạt 5,64%.

chinh-phu-dong-hanh-voi-doanh-nghiep-w792-h526.jpg

Hội nghị trực tuyến Thủ tướng Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương về các giải pháp tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh dịch COVID-19. 

Bên cạnh chủ động thích ứng, chia sẻ khó khăn, hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất, nhiều doanh nghiệp còn có nhiều hoạt động hỗ trợ người dân, cộng đồng, đóng góp lớn về tài chính vào Quỹ Vaccine phòng, chống COVID-19 và mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế cho các địa phương, thể hiện tinh thần trách nhiệm, nghĩa cử cao đẹp của doanh nghiệp Việt Nam đối với đất nước.

Tuy nhiên, đợt dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4 đã khiến cho các doanh nghiệp vốn đã bị tổn thương lại càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Cụ thể, tổng cầu giảm mạnh khiến cho các đơn hàng, hợp đồng, sản lượng đều sụt giảm; doanh thu của doanh nghiệp giảm mạnh. Dòng tiền vào bị thiếu hụt nghiêm trọng dẫn đến gặp khó khăn để có thể trang trải các khoản chi phí để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong khi đó, chi phí đầu vào, chi phí vận chuyển ngày một tăng cao dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguyên liệu đầu vào, đội chi phí giá thành sản xuất. Cùng với đó, chuỗi cung ứng sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu bị gián đoạn, đình trệ cục bộ; lưu thông hàng hóa gặp khó khăn…

Đáng lo ngại, đợt dịch thứ 4 đã xâm nhập và tác động tiêu cực tới các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi tập trung một lượng lớn người lao động, nhất là ở các tỉnh, thành phố thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, dẫn đến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, chuỗi lao động, sản xuất quy mô lớn, ảnh hưởng lớn đến kinh tế địa phương và cả nước.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng

Theo một khảo sát gần đây do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tiến hành lấy ý kiến, đa số doanh nghiệp đều đồng tình quan điểm chống dịch và những quyết sách hỗ trợ các thành phần kinh tế nhanh chóng phục hồi để tạo sức bật mới cho nền kinh tế sớm ổn định và phát triển.

Tuy nhiên, vẫn rất cần những nỗ lực nhiều hơn, thực thi các chính sách hiệu quả và nhanh chóng hơn để việc chuyển sang trạng thái bình thường mới được diễn ra đúng lộ trình “thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả dịch bệnh COVID-19” từ nay đến cuối năm, cũng như sẵn sàng cho năm 2022 sắp tới.

Nhiều chính sách hỗ trợ giảm chi phí cho doanh nghiệp phục hồi sau COVID-19 đã được ban hành như Nghị quyết số 105/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch COVID-19 với các gói hỗ trợ cụ thể về thuế, phí, miễn giảm giãn hoãn tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp, phí và lệ phí ở một số các lĩnh vực...; hay như Nghị quyết 126/NQ-CP và Nghị quyết 68/NQ-CP về một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19...Tuy nhiên, quá trình phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong điều kiện "bình thường mới" chắc chắn sẽ mất nhiều năm. Do đó, cộng đồng doanh nghiệp mong mỏi các cơ chế, chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước cũng cần được ổn định và có thời hạn phù hợp.

Chính phủ cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch, bình đẳng; nâng cao trách nhiệm giải trình, đối thoại của các cơ quan Nhà nước để tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Đặc biệt, các doanh nghiệp mong chờ và kỳ vọng sớm có một chương trình tổng thể phục hồi kinh tế được thiết kế khoa học, sát hợp với nhu cầu, điều kiện của các doanh nghiệp, có tính khả thi cao, làm cơ sở để các địa phương, ngành, doanh nghiệp xây dựng phương án phục hồi kinh doanh.

Bên canh đó, các chuyên gia kinh tế cho rằng, còn khoảng cách khá lớn giữa chính sách và đời sống sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, do đó còn nhiều dư địa để cải thiện tính hiệu quả. Cụ thể, ngoài những chính sách hữu ích như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng; giảm lãi suất cho vay; cho vay mới; giảm tiền thuê đất; tiền điện; gia hạn đóng thuế thu nhập doanh nghiệp hay thuế giá trị gia tăng thì các doanh nghiệp vẫn cho rằng, một số chính sách hỗ trợ người lao động, đa phần doanh nghiệp không được hưởng lợi vì các điều kiện hỗ trợ đi kèm vẫn rất khó thực hiện như số lượng lao động nghỉ việc, doanh thu của doanh nghiệp.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban pháp chế (VCCI), cho biết doanh nghiệp phản ánh gặp nhiều trục trặc trong chủ trương đầu tư, thẩm duyệt các thủ tục như phòng cháy chữa cháy; xuất nhập khẩu. Ngoài ra, việc thực hiện kiểm tra chuyên ngành còn phiền hà, chồng chéo khi một mặt hàng có thể bị quản lý cùng lúc bởi nhiều bộ ngành.

Trình tự thủ tục kiểm tra chuyên ngành hiện nay còn phức tạp và có những cách hiểu khác nhau, thực thi pháp luật cũng khác nhau giữa các bộ, ngành quản lý và loại hình hàng hóa, nên doanh nghiệp mất rất nhiều thời gian đọc hiểu luật chuyên ngành cùng các nghị định hướng dẫn thực hiện.

Vì lẽ đó, các bộ, ngành cần xem xét giảm danh mục hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, giảm số nhóm sản phẩm, số lượng dòng hàng và giảm số lượng các lô hàng phải kiểm tra. Việc kiểm tra cần thực hiện triệt để theo nguyên tắc đánh giá rủi ro, kiểm tra theo xác suất. Thủ tục kiểm tra chuyên ngành tuy đa số được thực hiện tập trung tại các cửa khẩu nhưng vẫn có trường hợp doanh nghiệp phải đến các bộ, ngành mới giải quyết xong. Thực tế này đã làm gia tăng chi phí, thời gian tuân thủ của doanh nghiệp.

Về các chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp, bài học kinh nghiệm quốc tế trong việc hỗ trợ doanh nghiệp cho thấy việc triển khai nhanh, gọn các gói hỗ trợ tài khóa và tiền tệ; cùng với ứng dụng công nghệ thông tin và dùng các kênh chuyển tiền khác nhau sẽ giúp doanh nghiệp có điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận với các chính sách.

Ở thời điểm hiện tại, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp là thiếu hụt dòng tiền, lao động; đứt gãy chuỗi sản xuất, cung ứng và tiêu dùng; chi phí đầu vào, phòng chống dịch… tăng, trong khi giá đầu ra khó tăng ngay.

Để giúp doanh nghiệp vượt qua những khó khăn do dịch COVID-19, doanh nghiệp cần tận dụng tối đa các nguồn hỗ trợ của Nhà nước; đồng thời, tối đa việc tiết giảm chi phí, "giữ chân" lao động và tăng năng suất.

Trung Nguyễn
Tag: đại dịch COVID-19 , đồng hành với doanh nghiệp , trạng thái bình thường mới