Quy định của pháp luật về cho vay nặng lãi
Thứ Hai, 03/08/2020 09:31

Hỏi: Do cần tiền để trị bệnh nên tôi đã vay tiền của người quen 30 triệu đồng, lãi suất 5%/tháng. Tôi đã đóng lãi được 2 năm thì không còn khả năng thanh toán nữa. Xin hỏi, trong trường hợp này, người cho vay có phải nằm trong trường hợp cho vay nặng lãi hay không? Có bị xử lý hình sự không?

Trả lời:

Theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định về lãi suất vay như sau: Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Như vậy, trường hợp của bạn lãi suất do các bên thỏa thuận và không được vượt quá: 20%/ năm của khoản tiền vay. Lãi suất cho vay tối đa trung bình một tháng sẽ là: 20%:12 tháng = 1,666%/tháng. Bạn vay tiền của bạn theo thỏa thuận lãi suất 5%/tháng đã vượt quá mức lãi suất tối đa mà pháp luật cho phép. Do vậy, khi xảy ra tranh chấp thì pháp luật không thừa nhận và không bảo vệ quyền lợi cho bên cho vay đối với phần lãi suất vượt quá đó.

Về cấu thành tội cho vay nặng lãi, theo quy định Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015 có quy định về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự như sau:

Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Phạm tội thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.''

Theo quy định lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định trên tháng là: 5 lần x 1,666%  = 8,33% (mức lãi suất bạn áp dụng cho vay là 5%/tháng). Như vậy, chỉ khi mức lãi suất cao hơn lãi suất cao nhất pháp luật quy định 5 lần trở lên thì mới cầu thành tội cho vay nặng lãi theo pháp luật hình sự. Hiện lãi suất bạn đang vay chưa tới 5 lần lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định. Do vậy, mức lãi suất của bên cho vay chưa đủ cấu thành tội cho vay nặng lãi theo quy định của pháp luật.

Như quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, trong trường hợp bạn không còn khả năng trả nợ thì bên cho vay có quyền khởi kiện yêu cầu tòa án giải quyết theo quy định. Tuy nhiên, pháp luật chỉ bảo vệ quyền lợi của bên cho vay trong phạm vi lãi suất mà pháp luật cho phép, riêng phần vượt quá lãi suất theo quy định sẽ không được pháp luật bảo vệ.

Luật sư Quang Trung
Tag: pháp luật , vay nặng lãi , xử lý hình sự